About this standard
Level 4 assessment for standard 32956 requires the student to perform 6 items from memory demonstrating appropriate movement.
At level 4 the student does not need to perform in public to show competency.
Level: 4
Credits: 20
Video examples
Find video examples below by 3 different performing groups that can be used for this standard.
We would like to acknowledge Rotorua Boys’ High School and Rotorua Girls’ High School, Te Wharekura o Rakaumangamanga and Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae who feature in the videos.
Video transcript
[Words on screen: This video gives examples for unit standard 32956. Perform a complete ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket Level 4.]
Narrator: Level 4 assessment requires the student to perform 6 items from memory demonstrating appropriate movement. Level 4 does not require the student to perform in public to demonstrate competency.
In this example the bracket is done in a marae setting in kapa haka costume.
Students from Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae in Auckland are featured in this video.
[The words from the performances are below.]
Waiata Tira
NgÄ� Tamatoa, Te RÅ�pÅ« Reo ²ÑÄå´Ç°ù¾±, ao ake Te Petihana
Te Kura o Rū�toki, Te Ataarangi e
Te W�nanga o Raukawa, Te K�hanga Reo e
Te Reo Irirangi, NgÄ� KaiwhakapÅ«mau i te Reo ²ÑÄå´Ç°ù¾± e
Nau mai te r� - Te Kura Kaupapa
Nau mai te wiki - Te Reo T�taki
Ka ao te reo, ka ao te tangata
E taku toa tau�
Te Ture Reo ²ÑÄå´Ç°ù¾±, Te Taura Whiri i te Reo ²ÑÄå´Ç°ù¾± e
Te MÄ�ngai PÄ�ho, Whakaata ²ÑÄå´Ç°ù¾±[14], Te Panekiretanga
Nau mai te r�
Nau mai te r� - Te M�t�wai
Nau mai te wiki - Mahuru ²ÑÄå´Ç°ù¾±
Ka ao te reo, ka ao te tangata
E taku toa tau�
Ka p� te reo, ka p� te tangata
Ka ao te reo, ka ao te tangata
Ao ake ko te petihana
E taku toa tau�, kia ora e
Whakaeke - Mai i maunganui ki t�maki
Mai i Maunganui ki T�maki
Mai i T�maki ki Maunganui
T�kiri mai te ata n� runga o Pukematekeo
O Te Pae Tūrehu, o Te Pae - (o) Te Pae o Hikurangi, o Tiriw�
Ka m�tai atu ki ng� wairere, e rere r�, Wait�kere
Ka puta r� ki Te Waitemat�
Ng�ti Wh�tua, karanga r�
Karanga r�
Takatakahia, hī!
Takatakahia, hī!
Takahia atu r� te ara
Ki (a) Te Uringutu, ki (a) Te Taoū, ki (a) Ng� Oho
Pūhia mai r� te hau maiangi
Hei t� mai i ng� uri o T�nerore ki Te Waitemat�
N� te taenga mai o M�huhu-ki-te-rangi
Ki Muriwhenua, i Wairotī, i Wairot�
Ka tutū te puehu ki runga o Tumup�kihi
N� te taenga mai o Tūperiri, o Waha-akiaki
Ka tū te pakanga ki Paruroa
Ka rere r� te rau o te patu
Ki a Kiwi T�maki n� Te Wai o Hua
N� te tūnga mai o Te Puru o T�maki
Ki ÅŒkahu
N� te tūnga mai o Tumutumuwhenua
Ki Takaparawhau
Ng�ti Wh�tua Ōr�kei, tū mai r�!
E kore e riro
E kore e riro te whatutoto a Te Kawau e
Tau, tau, tau h�, anan�!
²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹ - E muri ahiahi
E muri ahiahi
Takoto ki te moenga
E tia nei roto e
Kei te tai whatikino
Ki te taura e
I �ta rauhangatia
I tīwaia pea te tai ki Harara
Kia tae te nenenga, mau rawa ki � karu
Ka hara t�ku, me he au karikawa
N� ng� kūrae
Ki runga tū mahara
I whea koia koe i taku taiwhenua
Ka �ta papare ake i ahau, e te tau
Tuku m�rire koe r�roa te hurihanga
A te m�kai puku nei
Āta hoki m�rire ki �ku m�tua e moea iho nei
M� wai e whai atu te pae tuangahuru
He manu koia au e ai te rere atu
Noho ana taku iti, te tihi ki Hikurangi
Kei raro iti iho ko te hoa moe tahi
E hoa m� e, k�tahi nei hanga kino
Ko waho kau �ku te tirohia mai n�
Ka taka ko roto
E, ka m�wherangi au e i…
Waiata � ringa - He muri aroha
Ka horo te whenua
Ka horo te ng�kau
“Ko Te Aho Matua te t�huhu o t� m�tou kura
Ko te reo me �na tikanga ng� heke whakamau
Ko te wh�nau wh�nui
Ko te whanaungatanga ng� poupou.�
I waiho mai ai hei �haki
M� m�tou, (m�) ng� mokopuna
He muri aroha I haea a roto
i t� ngarohanga
He muri aroha
Ka mautiki koe ki te manawa, (ki) ng� hihi o te r�
Taku manaia , taku toa , te whaea o te kura
Taku manaia, taku toa, te whaea o te kura
Waipuke ana ng� wai i Ruapehu e
Ka rere ki Whangaehu, ki Whanganui e
He murimuri aroha, kei taku kahukura
Moe mai r� i te rangatiratanga o te mate
He muri aroha, I haea a roto i t� ngarohanga
He muri aroha He kanohi kitea, he ringa aroha
Ka mautiki koe ki te manawa, (ki) ng� hihi o te r�
Taku manaia, taku toa, te whaea o te kura
Taku manaia, taku toa, te whaea o Waititi e
Poi - E ara, matariki
Tēr� ia Matariki ka mahuta i te pae, ka ara ki te rangi
He tīrama, he tīrama �-nuku
He tīrama, he tīrama �-rangi
Ka tū Puanga, Takurua, Tautoru
Te M�tahi o te Tau
Tītoko te p�
Tītoko te ao
Tītoko te ora
Ki a Ranginui e
Tītoko te p�
Tītoko te ao
Tītoko te ora
Ki a Papatū�nuku
E rere, e poi, ki te rangi, ki Te Kete Nui a T�ne
M�rama �-nuku, m�rama �-rangi
E ara, (e) te ariki
Te ariki o te rangi
E ara, Matariki
Matariki �hunga nui, manako nui
Te ariki o te rangi
Matariki hunga nui, t�puapua
Matariki e ara e!
Koia r� Te M�tahi o te Tau
He piringa, he w�nanga
E rere, e poi
E rere, e poi, ki te rangi, ki Te Kete Nui a T�ne
M�rama �-nuku, m�rama �-rangi
E ara, (e) te ariki
Te ariki o te rangi
E ara, Matariki!
M�nawatia a Matariki, e ara e
Hei h�, hī!
Haka - He raukura r�nei au?
He aha r� ia tēnei mea, te raukura?
Me rite r�nei, ki a Kawariki te whakawehiwehi?
Me rite r�nei, ki a Oriini te autaia?
Te Aho Matua!
&²Ô²ú²õ±è;°ÕÄ«³ó´Ç°ù±ð³ó´Ç°ù±ð!
Te Aho Matua!
Kei hea r� koe i roto i ahau e ngaro mai ana?
Te Ira Tangata – Takahi tangata, ko te whakaweti!
Ko Te Reo ²ÑÄå´Ç°ù¾± –
Whiua parahia, arokore ana!
Ko NgÄ� Iwi – E whakamÄ� nei au i taku ²ÑÄå´Ç°ù¾±tanga!
Ko te Ao – Tūkino taiao!
Āhuatanga Ako – Whakaute kore, momi hikoreti!
Te Tino Uaratanga – Ko te whakap�ha M� tēn� ka aha?
Kei hea mai hoki te rongo�?
“Ko t�na ake k�inga te ao tuatahi
Me te kura tīmatatanga o te tamaiti!�
Me hia r� hoki te roa
O te noho ki te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾±
E kīia ai au, he raukura?
Me kotahi r�, me kotahi wiki
Me kotahi tau, me hia r� hoki?
Ka kīia au he raukura
Ki te momi tarukino whakawairangi?
He raukura
Ki te patu wahine, tūkino tamariki?
He raukura
Ki te mahi kēnge, he mauhere ki te whare herehere?
“Aratakina au
Ki te m�t�puna o te m�hio, o te ora, o te maung�rongo�
Ono ira tahi rua
“Kia tū pakari, kia tū rangatira, hei raukura�
Hei raukura, hei raukura
Au, au, he raukura r�nei au?
±áÅ�!
°Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹ - Hari huringa tau, e te kÅ�hanga reo
“N� reira, mauria mai ng� tamariki ki te K�hanga.�
Te tau hokorua o te K�hanga
Te tau hokorua o te K�hanga
I hohou te rongo ki runga o Waiwhetū
I moea te p�, kia ao ake te awatea
Kua tipu rÄ� hei oranga mÅ� te iwi ²ÑÄå´Ç°ù¾±
(m�) ng� mokopuna tamariki
Pono ki te kaupapa, puna ko te reo
Kei aku k�k� kura i wh�ngai i te waiū o te kupu k�rero
Pīpī, pīrere, purapura e, k�kiri k�kako e
Ng� p�hoi toroa o te kaupapa
Tuku mana, tuku ora, tuku iho e
Te muka, i wh�tuia ai taku korowai
Te korowai o te K�hanga e, te korowai o te K�hanga e
Kei te haere au, kei te haere au,
Kei te haere au ki te K�hanga Reo
Kei te ako au, kei te ako au
Kei te ako au ki te K�hanga Reo!
Papaki mai � matimati,
Papaki mai � matimati,
Waewae whiua ki te taha, waewae whiua ki te taha
Hei h�, hei h� pakipaki!
He waka patu ahi au, ko Hiko taku ingoa
K�ore au e patu ahi, auē te aroha
Kia rahi ake au ka patu ahi e
Kei te mura r� te t�one
Karanga te waka, karanga te waka
Karanga te waka, Hiko! Wīu, wīu, wīu!
Motok� iti rawa e, m� wai e taraiwa e?
Tangi ana, tangi ana – Uka, uka, uka!
Ka kite, e te iwi e, ka kite, e te iwi – e!
E hipi, e hipi, hei, HĪ!
Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae
Watch examples of performance by Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae.
In this video the group perform examples of Waiata Tira, Whakaeke, ²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹, Waiata Ä� ringa, Poi, Haka and °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹.
Video transcript
[Words on screen: This video gives an example for unit standard 32956. Perform a complete ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket Level 4.]
Narrator: Level 4 assessment requires the student to perform 6 items from memory demonstrating appropriate movement. Level 4 does not require the student to perform in public to demonstrate competency.
In this example the performance is done in a public setting and performed in costume.
Students from Raukura in Rotorua are featured in this video.
[The words from the performances are below.]
Kia Kūtia
Name of the chosen item: Kia Kūtia
Discipline: Whakaeke
Composers's name and iwi: Jamus Webster
Date: 2022
Kia Kūtia
°Â³ó²¹°ì²¹°ìÅ�°ì¾±°ù¾±
Karakia:
Toia Te Arawa tapotū ki te moana
M� wai e t�
M� te whakaranga ake
He tarawainuku, he tarawairangi
Tinia, monoa
Nau mai, nau mai r� e T�ne
Ka kau t�ua i te awa Pikopiko i whiti
Kia m�takina koe e te tini o ng� t�ngata
Mingoi he T�ne, koakoa he T�ne, rangahau he T�ne
E patua mai ana e te komuri hau
n� runga o Waihihi, o Waihaha
P�nekeneke te ihu o te waka
Aha, turuki, turuki – paneke, paneke -2x
Haere mai te toki, haumie, hui ē – taiki ē.
Kia kutia
Au, au
Aha kia wherahia
Au au
Kia rere atu te kekeno
ki tawhiti titiro mai ai
Ai, Ai, Ai ha!
Tukua mai ki a piri
Tukua mai ki a tata
Kia eke mai ki runga
i te paepae poto a Houmaitawhiti
K�ore te aroha ki te kor�ria tapu
Name of the chosen item: K�ore te aroha
Discipline: Waiata Tangi
Theme or category of the item: Lament
Composers's name and iwi: Matuha Enoka n� Ng�ti Uenukukopako
K�ore te aroha
K�ore te aroha ki te kor�ria tapu
E wawae ake ana i te ara kūiti…i
Nau mai, e hine, ka haere t�ua…i
Ki a Ihaia kia monitatia…i
Kia huihui t�tou he kērerohanga nui…i
Kia hopukia iho te kupu a te Atua…i
Kia awhi t�ua ki a Ihu Karaiti…i
Kia murua te hara i taku tinana nei!
Te Arawa nui tonu
Name of the chosen item: Te Arawa nui tonu
Discipline: Poi
Composers's name: Rangitihi Pene & Hereana Roberts
Te Arawa nui tonu
Te Arawa nui tonu
Nei r� te oha, ake
Kua rangona te karanga
E nga kura o Te Arawa
Kua rangona te kaha
E Tūwharetoa
Tū te ao, Tu te p�
E ng� mana, e ng� reo
Kua ata tu mai
Ng� kapa haka
Kura tuarua o Te Arawa
Ki te whakatau i te hui
Na reira, reia atu taku
Takiri atu taku poi
Takaoreore ana
Ki runga o te whare
TÅ« mai Ngongotaha maunga
Tuahu a nga Atua
Toitoia te manawa
Toitoia taku iho e
Takahuri Takawiri
Takakawe ng� poi e
Taka amio, Tawhio
Tarioi, t�papa te haere
Tauwhaiwhai ana,
P�rekareka, P�rekareka mai r�
Te Arawa nui tonu
Nei r� te oha ake
Hi!
Aue te aroha i ahau e
Name of the chosen item: Aue te aroha i ahau e
Discipline: Waiata � ringa
Theme or category of the item: Aroha
Composers's name: Tiki Mokai n� Te Arawa
Aue te aroha i ahau e
Aue te aroha I ahau e
Tuki rawa e hine, I taku manawa
Nei ra aku ringa e hine
Hei piriti e hine, I taku manawa
Hope – Whatiwhati e hine
Tuki rawa kia kaha, ki ahau nei
Kaua e huri ke
Tahuri mai ra, e hine
Kia mau te aroha, kia pumau e
kia pumau e
kia pumau e
Te Aitanga � Raukura i te rangi e
Name of the chosen item: Te Aitanga � Raukura i te rangi e
Discipline: Haka
Theme or category of the item: Taparihi
Composers's name: Irirangi Tiakiawa
Te Aitanga � Raukura i te rangi e
Ko wai te kura?
Raukura!
Te rangi kei runga, te whenua kei raro, te moana kei waho
Taku au kei roto, Ko te Aitanga o
Raukura i te rangi e
I ahaha!
Ka tū te ihi, ka tū te wana
Ka whao te puha o taku tupuna
Ki roto i ahau, e tū ake nei
I ahaha!
E ai r� te titiro
Ki ng� marae tapu
E takoto nei
I ahaha!
Ka tū mai te toa
Ka hūpeke ki runga ki te whenua e
I ahaha!
Whiua ki runga
Whiua ki raro
Te tara o taku w�hanga ka horahia
Whao, whao mai ana te ure, mimiti ana
Ki taku p� whakairo e tū ake nei
I �haha!
Mau ana te wehi e
Ana! Ana! Ana, aue!
Hi!
Piere nuku
Name of the chosen item: Piere nuku
Discipline: °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹
Composers's name: Te Manahau Morrison, Talitha Webster
Date: 2014
Piere nuku
Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�
Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga x2
Piere nuku ana te pupuri i a roimata
Mano wai ana a Te Arawa waka i te hane o kamo
Ko Anatipa, te ringa mohimohi i te haka,
Ko koe r� te ringa atawhai
Kia tū rangatira pūwherowhero ai ng� whakatipuranga x2
Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�
Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga
Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�
Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga
Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�
Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga
Maiori mai r�
±õÄå³ó²¹³ó²¹
Whakamaua ki a ita!
Whakamaua, te kakau, o te hoe m�tangirua,
H�ake, hūkere hūkere Raukura e
Hi!
Raukura
Watch examples of performance by Raukura in Rotorua.
In this video the group perform examples of Whakaeke, ²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹, Poi, Waiata Ä� ringa, Haka and °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹.
Video transcript
[Words on screen: This video gives an example for unit standard 32956. Perform a complete ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket Level 4.]
Narrator: Level 4 assessment requires the student to perform 6 items from memory demonstrating appropriate movement. Level 4 does not require the student to perform in public to demonstrate competency.
In this example the performance is done in a classroom setting and performed in school uniform.
Students from Te Wharekura o R�kaumangamanga in Huntly are featured in this video.
[The words from the performances are below.]
Whakaeke
Tena i tautaua
Tena i kutia
Amo ake ana te titiro ki te moana o Toi o Kiwa
Hoturoa, Hotohope, Hotumatapu, Hotu arahi i te waka
I pikopiko, i whitinui kia maatakitaki ki uta, kia maataratara ki tae
Ngatoroirangi kei te ihu o te waka kia tuu hookai nuku a tama,
kia tuu hookai rangi te kapua
Haaruru te whenau, haruru te moana
Ai te korokoro o te parata.
E Riukiuta oreore kau ana ngaa taniwha Paneiraira
Ka pou, ka poua - Poua i te kino
Ka pou, ka poua - Poua i te pai
Kia tau maarire te moana, he piko he taniwha, he piko he taniwha
Hei.. Haa
Hi!!!
²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹
Waikato te awa
Katohia,katohia
He wai e mau, Katohia he wai e mau
Ka eke ki te puuaha o Waikato te awa, he piko he taniwha, he piko he taniwha kia tuupato raa kei tahuri koe
I ngaa au- kaha o Waikato te awa Whakamau too titiro ki tawhiti raa
ko Taupiri te maunga Potatau te tangata te mauri o te motu e
E hoe to waaka
ki Ngaruawahia
Tuurangawaewae mo te Ao katoa
Te Tongi whakamutunga aa Matutaera aue hoki aue!
Poi
Turou, Turou, Turou x5
Turou Tangaroa,
Turou avarua,
Turou Ngatangi’a
Rarotanga, Rarotonga e
Kia kori,
Turou Tangaroa,
Turou Avarua,
Turou Ngatangi’a
Rarotonga e
He iti no mua
No nga uri o Oturoa
No te wai, te wai te kura o Arorangi e
E neke kia tere,
Kia tere ki mua
Ka tae ki uta raa ka noho au i te ata o Pukehapopo
Hoturoa, Hoturoa, Ngatangi’a e
Paikea, Paikea, Hinematioro
He iti no mua
No nga uri o Oturoa
No te wai, te wai te kura o Arorangi e
E neke kia tere,
Kia tere ki mua
Ka tae ki uta raa ka noho au i te ata o Pukehapopo
HInematioro, ariki tapairu
Paikea, (He matua, he tipua, he matua, he tipua hei ha, hi!
Waiata � ringa
Mai i mauke ki Aitutaki
Aitutaki ki Takitimu
Te Hokinga mai (Ohomairangi)
Te Hokinga mai
E rere Arorangi te maarohirohi o Muri
O Titikaveka
E Matavera ana i roto Avarua
Aue, ko te pae tawhiti
Ko Hereana te manawa
I piko i whiti nui
Ngatangi’ia te manawa
Aue, ko te arohanui
Rarotonga te Maeva nui o te manawa ukiuki
Rarotonga te Maeva roa o te manawa mauroa
Mai i mauke ki Aitutaki
Aitutaki ki Takitimu
Te Hokinga mai (Ohomarairangi)
Te Hokinga mai
Noreira e ngaa iwi, Haere mai!
Haka
Tena i tautaua- tautaua
Tena i kuutia- kutia
E kore teenei whakaoranga e huri ki tua o aku mokopuna
Maaku ano e hanga i tooku nei whare
Ko nga pou o roto, he Mahoe, he Patate
Ko te tahuhu he Hinau
Me whakatupu ki te hua o te rengarenga
Me whakapakari ki te hua o te Kawariki
Tera ano ooku nei hoa kei ngaa toopito o te ao
Ko ngaa huumeka, ko ngaa kaamura, me ngaa parakimete
Ahaakoa nga mano rima rau tekau ma rua,
Ko ahau kei roto, ko te Atua tooku piringa
Ka puta ka ora
Rakaumanga e tau nei
Ara tu, ara te, ara tau
Hii.
°Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹
Kei te manawa tonu te aroha me te whakapono
Riingitia mai, waeatia mai, tuhituhia mai e
Kei te manawa tonu te aroha me te whakapono
Ka noho kiwiweka i toona nei motu
Whakarongo kau ana e
Ko tana mahi pai he noho noaiho i roto i te puihi e
Tuupono koutou ki te matua, he pai noaiho e
Too piringa tonu ko te tari o te ora e (x2)
Mauria mai raa e ngaa kapa haka
Ngaa mahi a o taatou tuupuna
Te mahi ngaangahu, waiata tawhito
Te poi, te haka, te mau taiaha, waiata a kori, waiata a ringa
Tenei te mihi, ki ngaa iwi, noo ngaa hau e whaa
Kia ora raa
E hoki e hoki- E hoki mai ra (x2)
E hoki mai i te tai whakarunga,
E hoki mai i te tai whakararo,
E hoki mai i te tai tama waahine
E hoki mai i te tai tama taane
E hoki mai i te hau, hau
Te Wharekura o R�kaumangamanga
Watch examples of performance by Te Wharekura o R�kaumangamanga in Huntly.
In this video the group perform examples of Whakaeke, ²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹, Poi, Waiata Ä� ringa, Haka and °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹ (medley).