Ðǿմ«Ã½

Te Whare Haka

32955 - Perform a ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket with expression

Video examples of te whare haka you can use for standard 32955 - Perform a ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket with expression

maori performing arts tohu

About this standard

Level 3 assessment for standard 32955 requires the student to perform 4 different items from memory demonstrating appropriate movement.

At level 3 the student does not need to perform in public to show competency.

Level: 3

Credits: 15

Video examples

Find video examples below by 3 different performing groups that can be used for this standard.

We would like to acknowledge Rotorua Boys’ High School and Rotorua Girls’ High School, Te Wharekura o Rakaumangamanga and Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae who feature in the videos.

Video transcript

[Words on screen: This video gives examples for unit standard 32955. Perform a ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket with expression Level 3.]

Narrator:  Level 3 assessment requires the student to perform 4 different items from memory demonstrating appropriate movement. Level 3 does not require the student to perform in public to demonstrate competency.

In this example the bracket is done in a marae setting in kapa haka costume.

Students from Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae in Auckland are featured in this video.

[The words from the performances are below.]

Whakaeke - Mai i Maunganui ki T�maki

Mai I Maunganui ki T�maki

Mai i T�maki ki Maunganui

T�kiri mai te ata n� runga o Pukematekeo

O Te Pae Tūrehu, o Te Pae o Te Pae o Hikurangi, o Tiriwa

Ka m�tai atu ki ng� wairere, e rere r�, Wait�kere

Ka puta r� ki Te Waitemat�

Ng�ti Wh�tua, karanga r�

Karanga r�

Takatakahia, hī!

Takatakahia, hī!

Takahia atu r� te ara

Ki a Te Uringutu ki a Te Taoū, ki a Ng� Oho

Pūhia mai r� te hau maiangi

Hei tÅ� mai i ngÄ� uri o TÄ�nerore  ki Te WaitematÄ�

N� te taenga mai o M�huhukiterangi

Ki Muriwhenua, i Wairotī,

i Wairot�

Ka tutū te puehu ki runga o Tumup�kihi

NÅ� te tÅ«nga mai o Te Puru o TÄ�maki    

Ki Ōkahu n� te tūnga mai o Tumutumuwhenua

Ki Takaparawhau

Ng�ti Wh�tua Ōr�kei, tū mai r�!

E kore e riro

E kore e riro te whatutoto a Te Kawau  e

Tau, tau, tau h�, anan�!

u.....

Waiata �-ringa - He muri aroha

Ka horo te whenua

Ka horo te ng�kau

Ko Te Aho Matua te tÄ�huhu o tÅ� mÄ�tou kura  

“Ko te reo me �na tikanga ng� heke whakamau

Ko te whÄ�nau whÄ�nui  

Ko te whanaungatanga ng� poupou.�

I waiho mai ai hei �haki

M� m�tou, (m�) ng� mokopuna

He muri aroha

I haea  a roto i tÅ� ngarohanga

He muri aroha

Ka mautiki  koe ki te manawa, (ki) ngÄ� hihi o te rÄ�

Taku manaia , taku toa , te whaea o te kura

Taku manaia, taku toa, te whaea o te kura

Waipuke ana ngÄ� wai i Ruapehu  e

Ka rere ki Whangaehu, ki Whanganui e

He murimuri aroha, kei taku kahukura

Moe mai r� i te rangatiratanga o te mate

He muri aroha,

I haea a roto i t� ngarohanga

He muri aroha  He kanohi kitea, he ringa aroha

Ka mautiki koe ki te manawa, (ki) ng� hihi o te r�

Taku manaia, taku toa, te whaea o te kura

Taku manaia, taku toa, te whaea o Waititi e

Haka - He raukura r�nei au?

He aha r� ia tēnei mea, te raukura?

Me rite r�nei, ki a Kawariki te whakawehiwehi?

Me rite r�nei, ki a Oriini te autaia?

Te Aho Matua! Tīhorehore!

Te Aho Matua! Kei hea r� koe i roto i ahau e ngaro mai ana?

Te Ira Tangata – Takahi tangata, ko te whakaweti!

Ko Te Reo ²ÑÄå´Ç°ù¾± – Whiua parahia, arokore ana!

Ko NgÄ� Iwi – E whakamÄ� nei au i taku ²ÑÄå´Ç°ù¾±tanga!

Ko te Ao – Tūkino taiao!

Āhuatanga Ako – Whakaute kore, momi hikoreti!

Te Tino Uaratanga – Ko te whakapÄ�ha  MÄ� tÄ“nÄ� ka aha?

Kei hea mai hoki te rongo�?

“Ko t�na ake k�inga te ao tuatahi

Me te kura tīmatatanga o te tamaiti!�

Me hia r� hoki te roa

O te noho ki te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾±

E kīia ai au, he raukura?

Me kotahi r�, me kotahi wiki

Me kotahi tau, me hia r� hoki?

Ka kīia au he raukura

Ki te momi tarukino whakawairangi?

He raukura

Ki te patu wahine, tūkino tamariki?

He raukura

Ki te mahi kēnge, he mauhere ki te whare herehere?

“Aratakina au

Ki te m�t�puna o te m�hio, o te ora, o te maung�rongo�

Ono ira tahi rua

“Kia tū pakari, kia tū rangatira, hei raukura�

Hei raukura, hei raukura

Au, au, he raukura r�nei au? H�!

°Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹ - Hari huringa tau, e te KÅ�hanga reo

“N� reira, mauria mai ng� tamariki ki te K�hanga.�

Te tau hokorua o te K�hanga

Te tau hokorua o te K�hanga

I hohou te rongo ki runga o Waiwhetū

I moea te pÅ�, kia ao ake te awatea  

Kua tipu rÄ� hei oranga mÅ� te iwi ²ÑÄå´Ç°ù¾± (mÅ�) ngÄ� mokopuna tamariki

Pono ki te kaupapa, puna ko te reo

Kei aku k�k� kura i wh�ngai i te waiū o te kupu k�rero

PÄ«pÄ«, pÄ«rere, purapura  e, kÅ�kiri kÅ�kako  e

NgÄ� pÅ�hoi toroa  o te kaupapa

Tuku mana, tuku ora, tuku iho e

Te muka, i wh�tuia ai taku korowai

Te korowai o te KÅ�hanga  e, te korowai o te KÅ�hanga e

Kei te haere au, kei te haere au

Kei te haere au ki te K�hanga Reo

Kei te ako au, kei te ako au

Kei te ako au ki te K�hanga Reo!

Papaki mai � matimati,

Papaki mai � matimati,

Waewae whiua ki te taha, waewae whiua ki te taha

Hei h�, hei h� pakipaki !

He waka patu ahi au, ko Hiko taku ingoa

K�ore au e patu ahi, auē te aroha

Kia rahi ake au ka patu ahi e

Kei te mura r� te t�one

Karanga te waka, karanga te waka

Karanga te waka, Hiko! Wīu, wīu, wīu !

Motok� iti rawa e, m� wai e taraiwa e?

Tangi ana, tangi ana – Uka, uka, uka!

Ka kite, e te iwi e , ka kite, e te iwi – e!

E hipi, e hipi, hei, HĪ!

 

Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae

Watch examples of performance by Te Kura Kaupapa ²ÑÄå´Ç°ù¾± o Hoani Waititi Marae.

In this video the group perform examples of Whakaeke, Waiata Ä� ringa, Haka and °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹.

Video transcript

[Words on screen: This video gives examples for unit standard 32955. Perform a ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket with expression Level 3.]

Narrator:  Level 3 assessment requires the student to perform 4 different items from memory demonstrating appropriate movement. Level 3 does not require the student to perform in public to demonstrate competency.

In this example the performance is done in a public setting and is performed in costume.

Students from Raukura in Rotorua are featured in this video.

[The words from the performances are below.]

Kia Kūtia

Name of the chosen item: Kia KÅ«tia

Discipline:  Whakaeke

Composers's name and iwi:  Jamus Webster

Date: 2022

Kia Kūtia

°Â³ó²¹°ì²¹°ìÅ�°ì¾±°ù¾±

Karakia:

Toia Te Arawa tapotū ki te moana

M� wai e t�

M� te whakaranga ake

He tarawainuku, he tarawairangi

Tinia, monoa                         

Nau mai, nau mai r� e T�ne

Ka kau t�ua i te awa Pikopiko i whiti

Kia m�takina koe e te tini o ng� t�ngata

Mingoi he T�ne, koakoa he T�ne, rangahau he T�ne

E patua mai ana e te komuri hau

n� runga o Waihihi, o Waihaha

P�nekeneke te ihu o te waka

Aha, turuki, turuki – paneke, paneke -2x

Haere mai te toki, haumie, hui ē – taiki ē.

Kia kutia  

Au, au  

Aha kia wherahia  

Au au
Kia rere atu te kekeno

ki tawhiti titiro mai ai 

Ai, Ai, Ai ha!

Tukua mai ki a piri

Tukua mai ki a tata

Kia eke mai ki runga

i te paepae poto a Houmaitawhiti

K�ore te aroha ki te kor�ria tapu

Name of the chosen item: KÄ�ore te aroha

Discipline:  Waiata Tangi

Theme or category of the item: Lament

Composers's name and iwi: Matuha Enoka n� Ng�ti Uenukukopako

K�ore te aroha

K�ore te aroha ki te kor�ria tapu

E wawae ake ana i te ara kūiti…i

Nau mai, e hine, ka haere t�ua…i

Ki a Ihaia kia monitatia…i

Kia huihui t�tou he kērerohanga nui…i

Kia hopukia iho te kupu a te Atua…i

Kia awhi t�ua ki a Ihu Karaiti…i

Kia murua te hara i taku tinana nei!

Te Arawa nui tonu

Name of the chosen item: Te Arawa nui tonu

Discipline:  Poi

Composers's name:  Rangitihi Pene & Hereana Roberts

Te Arawa nui tonu

Te Arawa nui tonu

Nei r� te oha, ake

Kua rangona te karanga

E nga kura o Te Arawa

Kua rangona te kaha

E Tūwharetoa

Tū te ao, Tu te p�

E ng� mana, e ng� reo

Kua ata tu mai

Ng� kapa haka

Kura tuarua o Te Arawa

Ki te whakatau i te hui

Na reira, reia atu taku

Takiri atu taku poi

Takaoreore ana

Ki runga o te whare

TÅ« mai Ngongotaha maunga

Tuahu a nga Atua

Toitoia te manawa

Toitoia taku iho e

Takahuri Takawiri

Takakawe ng� poi e

Taka amio, Tawhio

Tarioi, t�papa te haere

Tauwhaiwhai ana,

P�rekareka, P�rekareka mai r�

Te Arawa nui tonu

Nei r� te oha ake

Hi!

Piere nuku

Name of the chosen item: Piere nuku

Discipline:  °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹

Composers's name:  Te Manahau Morrison, Talitha Webster

Date: 2014

Piere nuku

Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�

Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga x2

Piere nuku ana te pupuri i a roimata

Mano wai ana a Te Arawa waka i te hane o kamo

Ko Anatipa, te ringa mohimohi i te haka,

Ko koe rÄ� te ringa atawhai 

Kia tū rangatira pūwherowhero ai ng� whakatipuranga x2

Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�

Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga

Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�

Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga

Haere e ng� huia tū rae, ki te tatau o te p�

Ki te rua t�ngaengae o te karangatanga tohunga

Maiori mai r�

±õÄå³ó²¹³ó²¹

Whakamaua ki a ita!

Whakamaua, te kakau, o te hoe m�tangirua,

H�ake, hūkere hūkere Raukura e

Hi!

Raukura

Watch examples of performance by Raukura in Rotorua.

In this video the group perform examples of Whakaeke, ²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹, Poi and °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹.

Video transcript

[Words on screen: This video gives an example for unit standard 32955. Perform a ²ÑÄå´Ç°ù¾± performing arts bracket with expression Level 3.]

Narrator:  Level 3 assessment requires the student to perform 4 different items from memory demonstrating appropriate movement. Level 3 does not require the student to perform in public to demonstrate competency.

In this example the bracket is done in a classroom setting and is performed in school uniform.

Students from Te Wharekura o R�kaumangamanga in Huntly are featured in this video.

[The words from the performances are below.]

²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹

Waikato te awa

Katohia,katohia

He wai e mau, Katohia he wai e mau

Ka eke ki te puuaha o Waikato te awa, he piko he taniwha, he piko he taniwha kia tuupato raa kei tahuri koe

I ngaa au- kaha o Waikato te awa Whakamau too titiro ki tawhiti raa

ko Taupiri te maunga Potatau te tangata te mauri o te motu e

E hoe to waaka

ki Ngaruawahia

Tuurangawaewae mo te Ao katoa

Te Tongi whakamutunga aa Matutaera aue hoki aue!

Waiata Ä� ringa 

Mai i mauke ki Aitutaki

Aitutaki ki Takitimu

Te Hokinga mai (Ohomairangi)

Te Hokinga mai

E rere Arorangi te maarohirohi o Muri

O Titikaveka

E Matavera ana i roto Avarua 

Aue, ko te pae tawhiti

Ko Hereana te manawa

I piko i whiti nui

Ngatangi’ia te manawa 

Aue, ko te arohanui

Rarotonga te Maeva nui o te manawa ukiuki

Rarotonga te Maeva roa o te manawa mauroa

Mai i mauke ki Aitutaki

Aitutaki ki Takitimu

Te Hokinga mai (Ohomarairangi)

Te Hokinga mai

Noreira e ngaa iwi, Haere mai!

Haka

Tena i tautaua- tautaua

Tena i kuutia- kutia

E kore teenei whakaoranga e huri ki tua o aku mokopuna

Maaku ano e hanga i tooku nei whare

Ko nga pou o roto, he Mahoe, he Patate

Ko te tahuhu he Hinau

Me whakatupu ki te hua o te rengarenga

Me whakapakari ki te hua o te Kawariki

Tera ano ooku nei hoa kei ngaa toopito o te ao

Ko ngaa huumeka, ko ngaa kaamura, me ngaa parakimete

Ahaakoa nga mano rima rau tekau ma rua, 

Ko ahau kei roto, ko te Atua tooku piringa

Ka puta ka ora

Rakaumanga e tau nei

Ara tu, ara te, ara tau 

Hii.

°Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹

Kei te manawa tonu te aroha me te whakapono

Riingitia mai, waeatia mai, tuhituhia mai e

Kei te manawa tonu te aroha me te whakapono

Ka noho kiwiweka i toona nei motu

Whakarongo kau ana e

Ko tana mahi pai he noho noaiho i roto i te puihi e

Tuupono koutou ki te matua, he pai noaiho e

Too piringa tonu ko te tari o te ora e (x2)

Mauria mai raa e ngaa kapa haka

Ngaa mahi a o taatou tuupuna

Te mahi ngaangahu, waiata tawhito

Te poi, te haka, te mau taiaha, waiata a kori, waiata a ringa

Tenei te mihi, ki ngaa iwi, noo ngaa hau e whaa

Kia ora raa

E hoki e hoki- E hoki mai ra (x2)

E hoki mai i te tai whakarunga, 

E hoki mai i te tai whakararo, 

E hoki mai i te tai tama waahine

E hoki mai i te tai tama taane

E hoki mai i te hau, hau

Te Wharekura o R�kaumangamanga

Watch examples of performance by Te Wharekura o R�kaumangamanga in Huntly.

In this video the group perform examples of ²ÑÅ�³Ù±ð²¹³Ù±ð²¹, Waiata Ä� ringa, Haka and °Â³ó²¹°ì²¹·ÉÄå³Ù±ð²¹.